Rất nhiều công trình phải vá bù, chỉnh sửa lớp do hiểu sai cấu tạo máy rải base. Chỉ cần một bộ phận chỉnh sai, cao độ và độ bằng phẳng đã lệch ngay từ đầu. Eroco Việt Nam là đơn vị cho thuê máy rải base ở Hà Nội với nhiều kinh nghiệm, sau đây sẽ giải thích chi tiết về cấu tạo máy rải base để quý khách hàng được rõ.
Tổng quan về máy rải base trong thi công nền đường
Máy rải base được sử dụng để rải cấp phối đá dăm, base gia cố… đúng chiều dày, cao độ và độ bằng phẳng theo thiết kế, tạo mặt nền ổn định trước khi tiến hành lu lèn. Sau đây là một số thông tin cơ bản giúp quý khách hiểu hơn về loại máy này.
Khác với máy rải bê tông nhựa, máy rải base không làm việc với vật liệu nóng, nhưng lại đòi hỏi độ chính xác hình học rất cao, bởi đây là lớp “đặt nền” quyết định trực tiếp đến chất lượng và tuổi thọ của toàn bộ kết cấu mặt đường phía trên.
Trong thực tế thi công, rải thủ công hoặc sử dụng máy không phù hợp dễ gây phân tầng vật liệu, bàn rải chỉnh sai dẫn đến hiện tượng lượn sóng, sai cao độ, hệ truyền động không tương thích với nền đường khiến máy trượt, xô lệch và mất ổn định khi rải.
Việc hiểu đúng cấu tạo máy rải base giúp lựa chọn đúng thiết bị cho từng điều kiện nền đường, vận hành và hiệu chỉnh máy đúng kỹ thuật, từ đó hạn chế sửa chữa, giảm vá bù và tiết kiệm đáng kể chi phí thi công.
Cấu tạo máy rải base gồm những bộ phận nào?
Máy rải base là sự kết hợp của cơ khí, thủy lực, điều khiển, trong đó mỗi bộ phận đều có vai trò riêng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lớp base. Về cơ bản, cấu tạo máy rải base bao gồm các bộ phận:
Phễu tiếp liệu
Phễu tiếp liệu là điểm tiếp nhận vật liệu đầu vào từ xe tải, đóng vai trò duy trì dòng cấp liệu liên tục và ổn định, tạo tiền đề cho lớp base đồng đều ngay từ đầu. Đối với máy rải base, phễu cần có kết cấu chắc chắn, dung tích phù hợp với năng suất máy và khả năng cấp liệu đều, không bị gián đoạn.
Nếu phễu tiếp liệu trong các loại máy rải base cấp không đều hoặc bị kẹt vật liệu, dòng cấp liệu vào băng tải sẽ bị ngắt quãng, dẫn đến phân phối vật liệu không ổn định, gây ảnh hưởng dây chuyền đến băng tải, trục xoắn và bề mặt lớp base phía sau.
Hệ thống băng tải và trục xoắn
Đây là bộ phận cực kỳ quan trọng của máy rải base, quyết định mức độ đồng đều của vật liệu trước khi vào bàn rải nhưng lại thường bị xem nhẹ trong thực tế. Vai trò chính của bộ phận này là phân phối vật liệu đồng đều, tạo điều kiện để lớp base đạt độ chặt và độ ổn định đồng nhất.
- Băng tải có nhiệm vụ vận chuyển vật liệu từ phễu về phía trước bàn rải với lưu lượng ổn định.
- Trục xoắn phân phối vật liệu đều theo toàn bộ chiều rộng rải, tránh hiện tượng tập trung cục bộ hoặc thiếu hụt vật liệu.
Khi trục xoắn bị mòn, lệch trục hoặc quay không đều sẽ dễ gây chỗ thừa, chỗ thiếu vật liệu, làm xuất hiện hiện tượng phân tầng cấp phối, khiến bề mặt lớp base loang lổ và rất khó đạt độ chặt sau lu lèn.
Bàn rải (Screed)
Bàn rải là bộ phận quyết định trực tiếp đến độ bằng phẳng và chiều dày lớp base. Nhiệm vụ của bàn rải là định hình hình học lớp base ngay tại thời điểm rải, trước khi lu lèn hoàn thiện. Bàn rải sẽ thực hiện chức năng định hình chiều dày lớp base, tạo độ bằng phẳng ban đầu, ổn định vật liệu, hạn chế xô lệch khi máy di chuyển.
Một số loại bàn rải cho phép điều chỉnh chiều rộng linh hoạt và được trang bị cơ cấu rung nhẹ nhằm hỗ trợ ổn định vật liệu trong quá trình rải. Thực tế cho thấy, khoảng 80% hiện tượng lượn sóng lớp base xuất phát từ việc chỉnh bàn rải không chuẩn hoặc vận hành thiếu ổn định.
Hệ thống điều chỉnh cao độ & độ dốc
Bộ phận này quyết định sai số thiết kế của lớp base. Hệ thống này bao gồm: Cơ cấu nâng hạ bàn rải, cảm biến cao độ, độ dốc, hệ điều khiển thủy lực. Khi hệ thống phản ứng chậm hoặc điều chỉnh sai lệch, lớp base sẽ dễ bị “trôi cao độ”, buộc phải bù vật liệu khi thi công lớp trên, làm tăng chi phí và giảm hiệu quả thi công.
Hệ thống truyền động – Bánh xích hay bánh lốp
Hệ thống truyền động ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của máy rải base trong quá trình thi công. Máy rải base hiện nay chủ yếu sử dụng hai dạng truyền động gồm bánh xích và bánh lốp, nhằm đảm bảo máy di chuyển ổn định, giữ chính xác hình học lớp rải.
Bánh xích có khả năng bám nền tốt, phù hợp với nền yếu, nền mới thi công hoặc điều kiện mặt bằng chưa ổn định. Bánh lốp di chuyển linh hoạt, phù hợp với nền cứng, ổn định và công trình yêu cầu cơ động cao.
Việc chọn sai hệ truyền động dễ dẫn đến hiện tượng trượt máy, xô lệch bàn rải, làm mất cao độ và độ bằng phẳng lớp base. Từ đó kéo theo hàng loạt hệ quả như phải bù vật liệu, lu lèn không đạt yêu cầu và làm giảm đáng kể chất lượng cũng như tuổi thọ của kết cấu mặt đường.
Hệ thống thủy lực và điều khiển
Hệ thống thủy lực và điều khiển là nền tảng cho vận hành chính xác và đồng bộ của toàn bộ máy rải base. Hệ thống này cung cấp lực cho băng tải, trục xoắn, nâng hạ bàn rải, di chuyển máy. Các hệ thống điều khiển hiện đại giúp máy vận hành mượt, phản hồi nhanh với thay đổi tải và địa hình, đồng thời giảm phụ thuộc quá nhiều vào cảm tính và tay nghề thô của người lái.
Những lỗi thi công thường gặp do hiểu sai cấu tạo máy rải base
Trong thi công thực tế, hiểu sai hoặc đánh giá chưa đúng cấu tạo máy rải base thường dẫn đến nhiều lỗi kỹ thuật khó khắc phục. Mỗi lỗi đều có nguyên nhân, nắm được sẽ hạn chế xảy ra lỗi, từ đó vận hành máy tốt hơn, đảm bảo chất lượng công trình.
Phổ biến nhất là hiện tượng phân phối vật liệu không đều, nguyên nhân chủ yếu đến từ trục xoắn bị mòn hoặc điều chỉnh tốc độ không phù hợp, khiến lớp base xuất hiện chỗ thừa, chỗ thiếu và khó đạt độ chặt sau lu lèn.
Tiếp đến là lỗi lớp base bị lượn sóng, sai cao độ thường xuất phát từ bàn rải hoạt động không ổn định hoặc hệ thống điều chỉnh cao độ phản ứng chậm, làm mất kiểm soát hình học lớp rải. Lỗi này thường khiến lớp base khó lu đạt độ chặt đồng đều, buộc phải bù vật liệu cục bộ hoặc cào bóc xử lý lại, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian thi công.
Một lỗi khác cũng rất hay gặp là máy bị trượt, xô lệch trong quá trình rải, nguyên nhân chủ yếu do lựa chọn sai hệ truyền động so với điều kiện nền đường, đặc biệt là khi thi công trên nền yếu hoặc mặt bằng chưa ổn định.
Từ kinh nghiệm thực tế, khi thuê hoặc mua máy rải base, cần kiểm tra kỹ tình trạng mòn của trục xoắn, độ phẳng và độ ổn định của bàn rải, cũng như khả năng làm việc ổn định của hệ thống thủy lực. Đồng thời, việc lựa chọn máy theo điều kiện thi công là yếu tố then chốt:
Với nền yếu nên ưu tiên máy bánh xích để đảm bảo độ bám và ổn định, trong khi các tuyến đường nội bộ nhỏ, mặt bằng hẹp nên chọn máy có kích thước gọn, dễ điều chỉnh để kiểm soát cao độ và độ bằng phẳng tốt hơn.
Lời kết
Hiểu đúng cấu tạo máy rải base không chỉ giúp bạn chọn đúng thiết bị, mà còn tránh được những lỗi thi công tốn kém, khó khắc phục. Trong thi công nền đường, máy rải base không đơn thuần là “máy rải”, mà là thiết bị quyết định hình học và tuổi thọ toàn bộ kết cấu mặt đường.
Với kinh nghiệm thực tế trong thi công và cho thuê dàn máy thi công thảm bê tông nhựa ở Hà Nội, nếu cần tư vấn máy rải base theo từng loại nền, quy mô và yêu cầu kỹ thuật, quý khách vui lòng liên hệ 0965670818 để được Eroco Việt Nam hỗ trợ nhanh chóng. Xin cảm ơn!