Trong các công trình giao thông, lớp cấp phối đá dăm (base và subbase) có nhiệm vụ phân bố tải trọng từ mặt đường xuống nền đất, đồng thời góp phần duy trì độ ổn định và tuổi thọ công trình. Vì vậy, quá trình rải vật liệu cần bảo đảm đúng chiều dày, cao độ, độ đồng đều và phạm vi theo thiết kế.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phương pháp thủ công, nhiều nhà thầu lựa chọn máy rải cấp phối đá dăm để nâng cao năng suất và kiểm soát chất lượng. Đặc biệt, các dòng máy rải base 50–60 m³/h phù hợp với những dự án có khối lượng vật liệu lớn và yêu cầu thi công liên tục. Đơn vị cho thuê máy xây dựng ở Hà Nội Eroco Việt Nam sẽ giải thích chi tiết ngay sau đây.
Máy rải cấp phối đá dăm là gì?
Máy rải cấp phối đá dăm là thiết bị cơ giới chuyên dụng dùng để tiếp nhận, phân phối và rải đều vật liệu móng đường trên bề mặt đã được chuẩn bị trước khi lu lèn.

Máy rải cấp phối đá dăm có thể được sử dụng với nhiều loại vật liệu như:
- Cấp phối đá dăm loại 1, loại 2.
- Vật liệu base và subbase.
- Đá nghiền.
- Vật liệu móng đường.
- Một số loại hỗn hợp vật liệu hạt theo yêu cầu thiết kế.
So với rải bằng máy san hoặc nhân công, máy rải cấp phối đá dăm giúp kiểm soát tốt hơn chiều rộng, chiều dày và cao độ lớp vật liệu, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho công đoạn lu lèn.
Lưu ý: Máy rải không thay thế hoàn toàn máy lu rung. Sau khi cấp phối được rải, vật liệu vẫn cần được lu lèn theo trình tự và số lượt phù hợp để đạt độ chặt thiết kế.
Cấu tạo cơ bản của máy rải base
Tùy từng model, máy rải cấp phối đá dăm có thể có thiết kế khác nhau. Tuy nhiên, một thiết bị cơ bản thường gồm các bộ phận chính:

- Phễu chứa vật liệu: Phễu tiếp nhận cấp phối từ xe ben hoặc hệ thống cấp liệu. Dung tích phễu ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì quá trình rải liên tục.
- Hệ thống băng tải: Băng tải vận chuyển vật liệu từ phễu chứa đến khu vực bàn rải. Lưu lượng cấp liệu cần được điều chỉnh phù hợp với tốc độ di chuyển của máy để tránh thiếu hoặc thừa vật liệu.
- Hệ thống vít xoắn: Vít xoắn có nhiệm vụ phân phối vật liệu theo chiều ngang trước khi cấp xuống mặt đường. Việc phân phối đềucủa máy rải cấp phối đá dăm giúp hạn chế hiện tượng vật liệu tập trung cục bộ.
- Bàn rải: Đây là bộ phận trực tiếp tạo hình lớp cấp phối. Chiều rộng bàn rải có thể được điều chỉnh tùy thiết kế mặt đường và yêu cầu thi công.
- Hệ thống cảm biến và điều khiển: Các model máy rải cấp phối đá dămhiện đại có thể tích hợp cảm biến cao độ, cảm biến độ dốc hoặc hệ thống điều khiển tự động nhằm hỗ trợ duy trì cao độ và độ dày lớp cấp phối đá dăm loại 1 ổn định.
- Hệ thống động lực và thủy lực: Động cơ cung cấp công suất cho toàn bộ thiết bị, trong khi hệ thống thủy lực điều khiển nhiều cơ cấu như di chuyển, nâng hạ và điều chỉnh bàn rải.
Nguyên lý hoạt động của máy rải cấp phối đá dăm
Quá trình vận hành của máy rải cấp phối đá dămcó thể khái quát theo các bước sau:
- Bước 1: Tiếp nhận vật liệu: Xe ben đưa cấp phối đá dăm vào phễu chứa của máy. Vật liệu cần được kiểm soát về thành phần hạt, độ ẩm và tình trạng phân tầng trước khi rải.
- Bước 2: Vận chuyển vật liệu: Băng tải trên máy rải cấp phối đá dămđưa cấp phối từ phễu đến hệ thống vít xoắn.
- Bước 3: Phân phối vật liệu: Vít xoắn trải đều đá dăm theo chiều rộng bàn rải, sau đó vật liệu được đưa xuống mặt đường.
- Bước 4: Tạo hình lớp rải: Bàn rải san và định hình vật liệu theo chiều rộng, cao độ và chiều dày đã thiết lập.
- Bước 5: Kiểm tra và lu lèn: Sau khi rải, kỹ thuật viên kiểm tra cao độ, chiều dày và độ bằng phẳng. Xe lu tiếp tục thực hiện công tác lu lèn để đạt độ chặt yêu cầu.
Trong thực tế, tốc độ di chuyển của máy rải cấp phối đá dăm cần được phối hợp với năng suất cấp vật liệu. Nếu máy chạy quá nhanh trong khi lượng cấp liệu không đủ, lớp rải có thể bị thiếu vật liệu; ngược lại, cấp liệu quá lớn có thể gây dồn vật liệu hoặc ảnh hưởng đến độ đồng đều.
Tìm hiểu thêm: Các loại máy sử dụng trong xây dựng đường
Kinh nghiệm lựa chọn máy rải cấp phối đá dăm
Trước khi thuê hoặc đầu tư máy rải cấp phối đá dăm, nhà thầu nên xem xét:

- Năng suất rải: phù hợp với khối lượng và tiến độ dự án.
- Chiều rộng rải: đáp ứng mặt cắt thiết kế.
- Khoảng điều chỉnh chiều dày: phù hợp với kết cấu lớp móng.
- Hệ thống thủy lựcmáy rải cấp phối đá dăm: hoạt động ổn định, điều khiển chính xác.
- Hệ thống cảm biến: ưu tiên thiết bị có khả năng kiểm soát cao độ và độ dốc khi công trình yêu cầu.
- Khả năng tương thích vật liệu: phù hợp với cấp phối sử dụng.
- Khả năng bảo dưỡng: dễ tiếp cận các bộ phận cần kiểm tra, thay thế.
- Phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật: cần được đảm bảo trong suốt thời gian thi công.
Lời kết
Máy rải cấp phối đá dăm là thiết bị quan trọng trong quá trình cơ giới hóa thi công lớp móng đường. Việc sử dụng máy phù hợp giúp tăng năng suất, cải thiện độ đồng đều, kiểm soát cao độ và giảm phụ thuộc vào lao động thủ công.
Tuy nhiên, chất lượng lớp base không chỉ phụ thuộc vào máy rải mà còn liên quan đến chất lượng cấp phối, độ ẩm vật liệu, công tác chuẩn bị nền, tốc độ rải, chiều dày rải và quy trình lu lèn. Do đó, nhà thầu cần xây dựng dây chuyền thi công đồng bộ và kiểm tra từng công đoạn để bảo đảm lớp móng đạt yêu cầu thiết kế. Nếu cần đến dịch vụ cho thuê máy rải cấp phối đá dăm, hãy liên hệ ngay với đơn vị chúng tôi để nhận tư vấn!
